Celiakia jest „sztandarową” chorobą autoimmunologiczną. Oficjalnie, każdy przyznaje, że jest wynikiem ekspozycji na gluten zawarty w jedzeniu. Przeciwciała skierowane przeciwko glutenowi dotyczą jednak i innych składników diety, takich jak mleko. Problemem jest więc nie tylko gluten (mąka), ale białka zawarte w mleku. Co więcej, przeciwciała oznaczają też własne tkanki. Efektem jest stan zapalny i choroba autoimmunologiczna.

Gluten w diecie to tylko „zapalnik” autoimmunologii. Jeden z wielu czynników.

Reakcje krzyżowe

Przedmiotem cytowanych badań, są tzw. reakcje krzyżowe na gluten. Oznacza to, że przeciwciała na gluten reagują również na inne składniki pokarmu ze względu na ich podobieństwo. Chodzi więc o takie przeciwciała, które poza reakcją na gluten, wychwytują też inne składniki.

To był jednak przedmiot mojego poprzedniego wpisu. Teraz natomiast zajmę się reaktywnością owych przeciwciał na tkanki organizmu. Oznaczanie elementów własnych komórek przeciwciałami pierwotnie wycelowanymi w gluten wynika również z podobieństwa.


Zadecyduj o swoim zdrowiu!

Biorąc coś do zjedzenia, bierzesz odpowiedzialność za swoje zdrowie. Twój sen wpływa na Twój dzień. Znasz przecież ogromny wpływ, jaki ma stres na Twój organizm.

Chcesz dowiedzieć się szczegółów? Napiszę, jak wielką rolę odgrywa dieta i styl życia.

Co więcej, dowiesz się jak utrzymać sprawność, zdrowie i zadbać w ten sposób o przyszłość. Wszystko to umożliwi Ci trening zdrowia.


Gluten to rodzaj białka. Jeśli podobne białko znajduje się na powierzchni komórki, jest traktowane jak gluten. W terminologii naukowej jest epitopem rozpoznawanym przez przeciwciało. Tak „oznaczona” komórka jest niestety niszczona. Podobieństwo białek określane jest mianem mimikry molekularnej.

Wiadome jest, że niestety celiakia jest tylko jedną z chorób autoimmunologicznych wywołanych bezpośrednio glutenem. Często jest tylko początkiem problemów, a czasem jest cicha, a objawiają się inne choroby. Występuje wtedy tylko przejściowa nie-celiakalna nadwrażliwość.

Gluten wywołuje produkcję przeciwciał, które atakują tkanki.

Choroby takie powstają w wyniku współistniejącego ze spożyciem glutenu rozszczelnienia jelit. Gdy jelito „cieknie”, przepuszcza gluten (a dokładniej gliadynę), który przechodzi do krwi. Tam wywołuje reakcję odpornościową wraz z produkcją przeciwciał. Własne białka wykazują duże podobieństwo do tych z pszenicy. Niejako „niechcący” atakowane są tkanki organizmu, np. tarczyca. Niestety skutkuje to wieloma chorobami.

Celiakia i inne tkanki

Oddziaływania glutenu na różne tkanki są dwojakie, zarówno immunologiczne, jak i toksyczne. Z tym tematem wiąże się jednocześnie połączenie gliadyna-transglutaminaza na poziomie jelit.  Transglutaminaza to jeden z wielu tamtejszych enzymów, który wiąże się z gliadyną. Do krwi, trafia i gliadyna i połączenie jej z transglutaminazą.

W efekcie powstają przeciwciała zarówno na samą gliadynę, jak i takie połączenie.  Połączenie takie wywołuje produkcję przeciwciał zwanych anty-TTG. Są one wykorzystywane jak tzw. marker celiakii. Ich występowanie świadczy z dużą dozą prawdopodobieństwa o chorobie. Niestety enzym transglutaminaza występuje powszechnie w całym ciele, nie tylko w jelitach. Przeciwciała przeciwko transglutaminazie mogą atakować więc potencjalnie każdą tkankę w ciele, która zawiera to białko.

Gluten wywołuje wiele patologii. Jedną z nich są przeciwciała wobec „własnej” transglutaminazie.

Powiązania

Wracam jednak do samych przeciwciał anty-gliadynowych skierowanych na własne tkanki. Wynikać to może z prostego faktu, że peptyd 33-merowy (efekt niecałkowitego trawienie gliadyny) wykazuje dość sporą homologię (podobieństwo) do struktury I-rzędowej transglutaminazy tkankowej.

Innymi słowy, przeciwciała przeciw transglutaminazie występującej w jelicie mogą zaatakować transglutaminazy tkankowe występujące naturalnie i powszechnie poza jelitem z powodu zwykłego podobieństwa . Poza tym z badań wynika, że przeciwciała na gliadynę faktycznie atakują szereg różnych antygenów (celów przeciwciał) tkankowych.

Świadczy to o ogromnych konsekwencjach przekroczenia przez barierę jelitową glutenu i jego składników. Rozpętana „wojna” przeciwko glutenowi ma bardzo szerokie pole rażenia. Układ odpornościowy dosłownie zjada własny organizm. Takie niszczenie własnego organizmu nazywane jest autoimmunologią.

Winny jest gluten, lecz to tkankom się „dostaje”.

Z racji na zaledwie pewne podobieństwo do gliadyny, reakcja ta nie jest bardzo silna, aczkolwiek istnieje. Najbardziej wyraźna reakcja przeciwciał anty-gliadynowych występuje dla składników trzech tkanek: nerwowej, wątrobowej i nerek. Dokładniej chodzi o cząsteczki gangliozydów (z tkanki nerwowej), cytochoromu P-450 (z wątroby) i enzymu GAD-65 (z tkanki nerwowej lub nerek).

Wątroba

Cytochrom P-450 zajmuje bardzo ważną rolę w metabolizmie wątroby. Ten kompleks białkowy odpowiada za odtruwanie całego organizmu. Jest to jedna z podstawowych funkcji wątroby. Jej „uszkodzenie” w procesie autoimmunologicznym może mieć poważne konsekwencje dla wątroby i całego organizmu.

Działanie całego organizmu uzależnione jest od sprawnego usuwania toksyn. Uszkodzenie wątrobowego P-450 oznacza gromadzenie się trucizn w tkankach. Najwięcej toksyn wbudowuje się w tkankę tłuszczową. Spora ich część trafia też do mózgu.. Niestety z jedzeniem i piciem ciągle ich dostarczamy.

Uszkodzenie komórek wątrobowych wpływa na powstanie jej stłuszczenia. Narastające zatrucie organizmu wywiera z kolei duży wpływ na układ nerwowy, co odczuwamy bólem głowy, sennością i zmęczeniem.

Nadnercza

Nieco słabsza reakcja dotyczyła nadnerczy (enzym 21-hydroksylaza). Ponieważ jest to niezwykle ważny enzym w drodze produkcji mineralokortykoidów i glikokortykoidów – zwracam na niego uwagę.

Krótko mówiąc jest niezbędny w produkcji hormonów sterydowych, takich jak aldosteron i kortyzol lub hormony płciowe. Niszczenie tego enzymu przez przeciwciała oczywiście prowadzi do ich niedoborów, co w konsekwencji musi prowadzić do problemów zdrowotnych.

Niedobór aldosteronu to zaburzona gospodarka minerałami. Aldosteron wpływa między innymi na poziomy sodu i potasu we krwi i na zatrzymywane wody. Utrudniona produkcja aldosteronu uniemożliwia właściwe działanie układu renina-angiotensyna-aldosteron który pozwala zmiany ciśnienia krwi, na przykład przy wstaniu z leżenia. W praktyce podwyższa ciśnienie poprzez zatrzymanie wody i minerałów.

Kortyzol odpowiada za reakcje organizmu na ogólnie pojęte sytuacje stresowe – na poziomie całego organizmu i komórki. W skali metabolizmu komórki umożliwia jej sprawniejsze działanie w trudnych warunkach. Podwyższa poziom cukru we krwi, korzystając z zasobów glikogenu zgromadzonego w wątrobie. Uruchamia glukoneogenezę. Zwiększa zasoby wolnych aminokwasów stymulując rozpad białek mięśni. Zatrzymuje też minerały, czyli działa na nerki.

Niedobór kortyzolu objawia się osłabieniem, trudnościami ze wstaniem, z pracą, gorszym funkcjonowaniem szczególnie w obliczu sytuacji stresującej. Prowadzi to w końcu do autoimmunologicznej choroby Addisona, której objawy kliniczne są jednak trudne do wykrycia.

Mózg

Reakcja przeciwciał anty-gliadynowych dotyczyła też białka podstawowego mieliny (MBP). Osłonka mielinowa chroni aksony i umożliwia im przesyłanie sygnałów. Uszkodzenia mieliny, czyli demielinizacja, to najważniejsza cecha takich chorób autoimmunologicznych jak stwardnienie rozsiane.

Jak już wspomniałem, atakowane są też inne składniki komórek mózgowych – gangliozydy. Co więcej, przeciwciała wykazały sporą reaktywność wobec białek zwanych synapsynami, które bezpośrednio uczestniczą w uwalnianiu neurotransmiterów w synapsach, czyli połączeniach pomiędzy neuronami. To wskazuje na potencjalne zaburzenia w komunikacji nerwowej.

Choroby demielinizacyjne to efekt spożywania glutenu.

Reakcja krzyżowa z gliadyną dotyczy jak widać mieliny i innych składników mózgu. Podobna reakcja immunologiczna dotyczyła białek typowych dla móżdżku. Widać więc, że osoby chore na celiakię są w grupie podwyższonego ryzyka chorób dotyczących mózgu, takich jak stwardnienie rozsiane i inne choroby demielinizacyjne.

Jest źle

Tak na prawdę przeciwciała nakierowane na gliadynę, główne białko pszenicy, wykazują sporą reaktywność na białka wszelkich zbóż (bez wyjątku). Podobnie działa mleko. Niejako „przy okazji” przeciwciała atakują własne tkanki. Mówiąc ściślej, obiektami ataku są składniki tych tkanek, takie jak transglutaminazy i inne enzymy. Wymieniłem zaledwie parę obiektów ataku (mózg, wątroba, nerki i nadnercza), lecz jest ich dużo więcej.

Twoje organy niedomagają? To może być skutek spożywania glutenu.

Atakowanie własnych tkanek przez przeciwciała, autoagresja, jest główną cechą chorób autoimmunologicznych. Nie trudno więc o wniosek, poparty moimi wcześniejszymi wpisami i podstawami naukowymi, że przyczyną wielu z tych chorób, jeśli nie wszystkich, jest spełnienie dwóch warunków: 1) rozszczelnienie bariery jelitowej 2) obecność glutenu (gliadyny) w diecie.

Przy tym pamiętać należy, że gliadyna i jej niedotrawione fragmenty, oprócz innych czynników, wywołują rozszczelnienie jelita. Tak więc tak naprawdę gluten jest podwójnym winowajcą. Zarówno umożliwia negatywne oddziaływanie (swoje i każdego innego czynnika), jak i bezpośrednio szkodzi.

Podsumowanie:

  1. Gliadyna, problematyczny składnik glutenu, wywołuje reakcję odpornościową organizmu.
  2. W wyniku reakcji tej powstają przeciwciała nakierowane na zniszczenie gliadyny.
  3. Z powodu podobieństwa (określanego „molekularną mimikrą”) przeciwciała atakują jednocześnie własne tkanki.
  4. Atakowanie organów przez organizm wywołuje powstanie chorób autoimmunologicznych takich jak stwardnienie rozsiane.

Masz wpływ na swoje zdrowie!

Zdrowie i sprawność fizyczna jest efektem dobrej diety i stylu życia.

Wokół siebie widzisz ludzi z łuszczycą i innymi chorobami skóry, reumatyzmem i problemami ze stawami?

Typowym problemem jest Hashimoto, czyli zapalenie tarczycy. Z pewnością w swoim otoczeniu masz takie osoby. Czy tak musi być?

Dowiedz się jak temu zapobiec!


Literatura

Vojdani, A., 2013. Cross-Reaction between Gliadin and Different Food and Tissue Antigens. Food and Nutrition Sciences, 4(1), pp.20–32.

Co myślisz? Zostaw komentarz poniżej!

Reklamy

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s